THẾ THÌ NHÀ BÁO LÀ ÔNG TRỜI

 

THẾ THÌ NHÀ BÁO LÀ ÔNG TRỜI

 

(Ngô Tất Tố)       

 

  04:21 PM - Thứ tư 27/04/2011    

alt

  

Ngô Tất Tố (1894 - 1954) là một nhà văn nhà báo nhà Nho học và nghiên cứu có ảnh hưởng ở Việt Nam giai đoạn trước 1954. Ngoài tác phẩm văn học Ngô Tất Tố viết nhiều thể loại báo chí trong đó tiểu phẩm và phóng sự là hai thể loại đã giúp ông thành danh. ông còn phụ trách nhiều chuyên mục của nhiều tờ báo hàng ngày và hàng tuần. Nhà văn nhà báo kỳ cựu Vũ Bằng trong "Mười bốn gương mặt nhà văn đồng nghiệp” (Nhà xuất bản Hội nhà văn Hà Nội 2004) từng khẳng định "Ngô Tất Tố là một huấn luyện viên của tôi trong nghề báo".

Di sản báo chí của Ngô Tất Tố trở thành những tư liệu phong phú chi tiết phản ánh toàn diện và trung thực xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX. Xin giới thiệu cùng bạn đọc một tiểu phẩm báo chí đặc sắc của Ngô Tất Tố viết trước năm 1945.

  

Thế thì nhà báo là ông trời

 

 

Các báo Trung Bắc chưa được có hân hạnh ấy. Đây là sự vinh dự của các bạn đồng nghiệp trong Nam! Nhưng không phải là chuyện tự do báo chí. Nó là dây dưa của nạn cướp lúa. Trong một bài trước tôi đã nói qua nạn ấy độ nọ đã làm cho nhiều nơi ở miền Hậu Giang hầu như lộn xộn mất trật tự. Cứ lời ông Nguyễn Văn Sâm đã nói trong báo Tự do thì đầu đuôi trong mấy hôm trời hai tỉnh Bạc Liêu Rạch Giá xảy ra mười đám cướp lúa cả thảy. Nói là cướp chẳng qua tôi muốn hà tiện cho cái ngòi bút. Kỳ thực bấy nhiêu đám đó đều chưa đủ điều kiện được gọi là những vụ cướp. Bởi vì bao nhiêu ngàn người dự các vụ ấy đều không có một tấc khí giới. Hơn nữa khi đến những nhà chủ điền nhiều người còn trao cho họ những bức văn tự vay nợ có ký tên tuổi rõ ràng. Đáng lẽ phải gọi là vay. Nhưng vì trong khi hỏi vay người ta không đợi chủ nợ ưng ý cứ kéo ùa vào mà xúc lấy lúa vay đâu có lối vay thế! Thà bảo là cướp còn có nghĩa hơn. Dù vay dù cướp cũng vậy sự đặt tên ấy không quan hệ gì. Cái quan hệ là nguyên nhân nạn ấy ở đâu mà ra? Quan thống đốc Nam Kỳ bảo là có kẻ xúi giục. ông Nguyễn Văn Sâm của báo Tự do bảo tại cái máy chính trị vụng về không biết kiếm công tìm việc cho dân làm ăn trong khi túng thiếu. Bạn đồng nghiệp Lục tỉnh tân văn chừng muốn được lòng mấy ông xét tá đổ tội luôn cho đạo nghị định cấm việc cho vay nặng lãi. Còn tôi? Lúc đầu tôi vẫn tưởng rằng: Nạn đó một phần là tại mấy ông chủ ruộng. Giả sử ngày thường các ông ấy không bòn rút bọn kia một cách thái thậm thì dù có gặp một năm mất mùa may ra họ cũng không đến nỗi đói. Hay là giả sử trong lúc họ trót đói rồi các ông ấy chịu bố thí bớt cái thừa thãi của mình để cứu những bộ dạ dày trống rỗng của họ thì đâu đến nỗi họ phải rủ nhau đi cướp? Nhưng không thế! Những năm được mùa người ta đã nạo xương họ hút tủy họ chỉ để họ đủ sống một đời ngắn ngủi rồi khi đói khổ người ta khư khư khóa chặt "lẫm lúa" không chịu vung ra một hạt.

Nào ai cãi lại câu đó để tôi xin mời hai ông Hứa Quang Chiểu và Trương Quang Thành làm chứng. Bằng một thứ giấy bạc đặc biệt ông Chiểu đã cho tá điền vay nợ với kiểu "một vốn tám chín mười lời". Và trước cái cảnh nheo nhóc của hàng nghìn dân đói ông Thành vẫn chất lẫm một vạn ba nghìn giạ lúa để cho mọt ăn. Những chuyện ấy trong tờ báo này đều có nói đến.

Thế là người ta chế tạo ra lũ dân đói để bắt họ phải đến nhà mình mà cướp chứ gì? ấy là khi trước thì tôi nghĩ vậy. Song sợ mất lòng mấy ông điền chủ cho nên hôm nọ tôi phải kết án cho con ma đói. Nhưng xét cho kỹ buộc tội nó oan nó chính nó cũng là khổ chủ không phải thủ phạm. Vì thế tôi đương muốn trút tội lỗi vào đầu ông trời. Bởi tại ông ấy gây ra nạn lụt nạn "tim" lấy hết lúa gạo của lũ dân cày cho nên mới đẻ ra lũ ma đói chuyên xui đàn bà con nít kéo đi cướp lúa. Quả báo! Tôi mới nghĩ vậy mà chưa kịp nói thì như muốn trả thù cho trời mấy ông điền chủ trong Nam đã quay trở lại mà đổ tội luôn cho các bạn đồng nghiệp của tôi trong ấy. "Cái nạn dân đói cướp lúa chỉ tại các báo quốc âm gây ra" khi quan thống đốc xuống miền Hậu Giang các ông ấy nói ở trước mặt ngài như thế và các ông ấy còn yêu cầu chính phủ khôi phục lại việc kiểm duyệt báo chí là khác. Cố nhiên các báo trong ấy không có báo nào xui dân đi cướp lúa cũng không báo nào xui dân "đói đi". Thế thì cớ sao lại bị người ta gắp lửa mà bỏ bàn tay? Hay là các bạn đồng nghiệp trong ấy đã có bí thuật gây ra nạn lụt nạn "tim"? Nếu thế thì các báo quốc âm cũng có uy quyền thiêng liêng như ông trời rồi còn gì! Nhưng không nên trách mấy ông chủ ruộng chỉ trách các báo trong ấy. Làm sao các bạn đã lĩnh cái trách nhiệm hướng đạo quốc dân mà còn để cho khu vực của mình vẫn có những ông điền chủ ngây thơ đến vậy? Tôi muốn yêu cầu các bạn từ đây trở đi mỗi bạn nên mở thêm một mục "điền chủ giáo dục" dành riêng cho mấy ông ấy.

Nguồn Chúngta.com

 

 

Mai Chiêu Sương

Trong di sản văn học của cụ Ngô Tất Tố tôi mê nhất là bản dịch bộ KINH DỊCH và xốn xang nhất là CHỊ DẬU trong "Tắt Đèn". Có lẽ Cụ Ngô Tất Tố là người thông hiểu DỊCH LÝ nhất trong giới văn thi sĩ đương thời cho nên trong tác phẩm của ông ...có một..."siêu" xã hội quan mà khó ai hiểu thấu (?) Nó...rờn rợn tính hiện thực phi thời gian với thân phận kẻ nghèo. Báo chí là...hình "chóp nón" khác với văn chương. Cảm ơn Tiên sinh cho học trò được đọc những mục rất tuyệt. Kính chúc Tiên sinh và gia quyến vạn an.

catbien

Nhà báo

Di sản báo chí của Ngô Tất Tố trở thành những tư liệu phong phú chi tiết phản ánh toàn diện và trung thực xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX.
...
Những trang viết của Ngô Tất Tố luôn đồng hành cùng thời gian với độc giả và người làm công tác nghiên cứu phản biện xã hội. Cám ơn anh giới thiệu. Chúc anh ngày vui!